Portugalia Przewodnik ilustrowany fragment

Portugalskie wina

Kiedy porto stało się symbolem całego kraju przez wiele lat było jedynym winem kojarzonym z Portugalią (z wyjątkiem madery).

Zmiany następują jednak szybko. Portugalskie vinhos verdes zyskały zasłużoną dobrą opinię, a wybór doskonałych win stale rośnie. Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej, ściśle kontrolowanymi przez Instituto da Vinha e do Vinho (Instytut Winnic iWin), wino pochodzące z obszarów o statusie RD (Regioes Demarcadas) oznacza się symbolem VQPRD (WinaWysokiej Jakości Wyprodukowane w Określonych Regionach). Niedawno status RD przyznano 28 nowym regionom, zwanym zonas vinícolas, do których należą m.in. wspaniała dolina rzeki Duero, miejscowość Tomar w Ribatejo oraz od dawna popularna kraina Alentejo. Miejscami tymi powinni się zainteresować miłośnicy klasycznych win Bairrada i Dăo. Mimo coraz silniejszej konkurencji, porto nadal dominuje na rynku wina w Portugalii.

Porto

Ten wyborny trunek powstaje w górnej części doliny Duero – regionie, którego granice biegną wzdłuż brzegów rzeki i jej dopływów. Rośnie tu wiele odmian winogron, m.in. doskonałe czerwone Tinta Roriz, Tinta Francesca (szczep pochodzący od francuskiego Pinot Noir), Touriga Nacional i Bastardo. Do najlepszych białych odmian zalicza się Malvasię, Esganę Căo i Rabigato.
W październiku ciszę spowijającą tarasowe zbocza przerywa winobranie – vindima. W winnicach pojawiają się grupy zbieraczy, głównie kobiet i dziewcząt. Mężczyźni z wysiłkiem przenoszą 50-kilogramowe kosze winogron do pojemników. Niektórzy wytwórcy wina nocami angażują ochotników, którzy bosymi stopami udeptują owoce, zamieniając je w czerwony moszcz. Czas umilają im muzycy przygrywający na akordeonach, a do pracy zachęcają ich tańczące dziewczęta.
Nowe winnice powstały dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii. Ziemię pod uprawy przygotowano za pomocą buldożerów i dynamitu. Właściwie wszelkie nowe obszary winne są położone w dolinach, którymi płyną dopływy Duero: Pinhăo, Tua, Torto i Távora. Regiony, z których pochodzi najlepsze porto, skupiają się wokół Pinhăo, ok. 20 km na wschód od Peso da Régua, sięgając granicy z Hiszpanią.
Wszystkie słynne przedsiębiorstwa spedycyjne mają na wzgórzach ponad Duero swoje quintas (posiadłości). Właśnie tam jesienią fermentują winogrona, okresowo uzupełniane brandy z winogron. W ten sposób uzyskuje się surowe, mocne porto, które przez zimę leżakuje w quintas.
Wiosną przewozi się je ciężarówkami do piwnic w Vila Nova de Gaia, gdzie po zmieszaniu (w ten sposób otrzymuje się różne bukiety) dojrzewa.
Dawniej porto transportowano na barcos rabelos – płaskodennych statkach podobnych do  drakkarów wikingów, budowanych z wąskich, zachodzących na siebie desek i wyposażonych w kwadratowe żagle. Odrestaurowane statki są ozdobą południowego brzegu Duero w Vila Nova de Gaia, a podczas czerwcowej fiesty Săo Joăo biorą udział w pasjonujących wyścigach.
Vila Nova de Gaia, usytuowana na przeciwległym brzegu rzeki Duero, ma ponad 80 piwnic z porto, z których wiele udostępnia się turystom. Zwiedzając je, można spróbować różnych odmian słynnego trunku.

Regiony winiarskie

W Portugalii można spróbowaç doskonałych win – kilku oryginalnych i wielu szlachetnych. Z niegdyś wysoko cenionego regionu Dăo, który ostatnio utracił wysoką pozycję, pochodzi dobre czerwone Porto dos Cavaleiros z Caves Săo Joăo (zaliczane do najlepszych win Dăo). W nowoczesnej wytwórni Sogrape Dăo Reserva powstają stare, dobrze znane gatunki Grăo Vasco i Terras Altas. Bairrada, niewielki obszar na północ od Coimbry, zyskał dobrą reputację dzięki winom klasycznym, w 80% czerwonym, wytwarzanym przede wszystkim z winogron o nazwie Baga. Wśród białych są przyjemne espumante, czyli wina musujące.
Niezłe wina Bairrada wytwarzają Sogrape, Messias i Caves Aliança. W poszukiwaniu wyjątkowych trunków warto odwiedzić neomanueliński Palace Hotel do Buçaco. Wina Buçaco, przechowywane w piwnicach, pochodzą z lat 20. XX w. i są uznawane za skarb narodowy. Do niezwykłego pałacu trzeba się wybrać z kilku powodów. Las, który go otacza, urzeka, historia obiektu pasjonuje, a w jednym z apartamentów (udostępnianym turystom) spał ostatni król Portugalii.
Amatorzy wina o wystarczająco zasobnych portfelach mogą odpoczywać w luksusach, jedząc doskonałe potrawy i próbując 30-letnich win białych oraz 40-letnich czerwonych.
Wyśmienite wina Bairrada oferują również zwykłe przydrożne restauracje w pobliżu Mealhady.
Menu każdej z nich zawiera lokalną specjalność leităo, czyli danie z prosiaka. Z doliny Duero pochodzi wiele najlepszych portugalskich win stołowych (nawet w regionach znanych z produkcji porto na ich wytwarzanie przeznacza się 40% zbiorów). Ferreira, wybitny producent porto, produkuje również renomowane Barca Velha, prawdopodobnie najbardziej finezyjne z portugalskich czerwonych win. Spośród innych czerwonych gatunków tego producenta warto wymienić Reserva Especial oraz bardziej dostępne wino o nazwie Esteva. Do najlepszych win z regionu Duero zaliczają się także te wytwarzane przez Quinta do Cotto, np. Grande Escolha. Jedne z lepszych oferuje Sogrape, m.in. Planalto z okolic Duero. Ariano Ramos Pinto produkuje doskonałe czerwone wina Duas Quintas.